Slecht tegelwerk herkent u aan ongelijke voegen, tegels die hol klinken als u erop tikt, randen die niet in lijn liggen en kitnaden die scheuren of loslaten. Kijk ook naar het patroon bij deuren en hoeken: daar wordt zichtbaar of iemand vooraf heeft ingemeten. Een vlak, strak uitgelijnd tegelwerk met gelijke voegen gaat jarenlang mee; haastwerk ziet u binnen een seizoen terug.
Goed tegelwerk valt niet op. Dat klinkt tegenstrijdig, maar het is de kern van het vak: zodra uw oog ergens blijft hangen, is er iets niet in orde. Een vakkundig gelegde wand of vloer oogt rustig, de voegen lopen in één rechte lijn door, de tegels liggen in hetzelfde vlak en de overgangen naar kozijnen, inbouwkasten en sanitair zijn netjes afgewerkt. Pas als u heel gericht gaat zoeken, ziet u waar de tegelzetter keuzes heeft moeten maken.
Onder dat rustige beeld zit het echte werk. De ondergrond moet vlak, droog en stabiel zijn, de tegellijm moet volvlakkig onder de tegel zitten en in natte ruimtes hoort er een waterdichte laag achter en onder het tegelwerk. Die onderdelen ziet u na oplevering nooit meer terug, terwijl ze bepalen of het tegelwerk tien of dertig jaar meegaat. Juist daarom is het zinvol om de zichtbare signalen te leren lezen: ze verraden vaak hoe er onder de tegels is gewerkt.
Een derde punt is de voorbereiding. Een tegelzetter die begint zonder tegelplan, plaatst de eerste rij ergens in een hoek en schuift het probleem vooruit. Het resultaat is dan een flinterdun strookje tegel bij de deur, een halve tegel pal boven de wastafel of een voeg die precies door het midden van de douchehoek loopt. Dat zijn geen smaakkwesties, maar gevolgen van een ontbrekende indeling.
U hoeft geen vakman te zijn om de meeste gebreken op te merken. Neem de tijd, doe het licht aan en bekijk het tegelwerk eerst van een afstand en daarna van dichtbij. Kijk ook eens met strijklicht: houd een zaklamp of telefoonlamp vlak langs de wand. Oneffenheden die recht van voren onzichtbaar zijn, werpen dan een duidelijke schaduw.
Loop daarna de indeling na. Begin bij de deuropening en kijk waar de kleine passtukken zitten. In een goed uitgezette ruimte staan de smalle stroken op een onopvallende plek, bijvoorbeeld in een hoek achter de deur, en niet midden op de meest zichtbare wand. Controleer ook of de voegen van de wand doorlopen in de voegen van de vloer wanneer dezelfde tegelmaat is gebruikt; dat is een teken dat er vooraf is ingemeten.
Niet elk gebrek komt door de tegelzetter. Een deel van de klachten ontstaat door omstandigheden die al bestonden voordat de eerste tegel werd gezet. Een bolle of hellende wand, een dekvloer die nog niet voldoende is uitgehard, een houten vloer die meebeweegt of een ruimte waar het tijdens het werk te koud was: dat alles werkt door in het eindresultaat. Een goede vakman meldt dat vooraf en stelt eerst herstel voor, in plaats van het probleem onder de tegels te verstoppen.
Ook de tegel zelf speelt mee. Grote formaten en gerectificeerde tegels met smalle voegen zijn onverbiddelijk: elke afwijking van een millimeter is zichtbaar. Niet-gerectificeerde tegels hebben een iets afgeronde rand en een ruimere voeg, waardoor kleine maatverschillen wegvallen. Natuursteen heeft weer eigen eisen aan lijm en impregneren. Wie een strak beeld wil met grote formaten, moet dus rekening houden met een vlakkere ondergrond en meer voorbereidingstijd.
Tot slot telt de tijd. Tegellijm moet uitharden voordat er gevoegd wordt, en de voeg moet uitharden voordat de ruimte intensief gebruikt wordt. Een badkamer die binnen twee dagen helemaal af is, klinkt aantrekkelijk, maar hardt niet sneller uit dan de materialen toelaten. Wilt u weten hoe die droogtijden in elkaar zitten, lees dan ons artikel over hoe lang tegellijm moet drogen voordat u kunt voegen.
Een aantal gebreken is met beperkte middelen te verhelpen. Een kitnaad die is gaan schimmelen of loslaat, kunt u zelf uitsnijden, grondig reinigen, volledig laten drogen en opnieuw afkitten met een kit die geschikt is voor natte ruimtes. Een enkele kruimelende voeg kunt u uitkrabben en opnieuw voegen, mits de tegel eromheen vastzit. Losse kalkaanslag en zeepresten haalt u weg met een reiniger die past bij het tegeltype; bij natuursteen is voorzichtigheid geboden met zure middelen.
Stop echter zodra u merkt dat het probleem dieper zit. Deze situaties zijn geen klusjes meer:
In die gevallen is het tegelwerk een symptoom en niet de oorzaak. Doorkitten of bijvoegen maakt het beeld tijdelijk beter en het probleem uiteindelijk duurder. Laat dan eerst vaststellen wat er achter de tegels gebeurt. Meer over het verschil tussen een los exemplaar en een structureel probleem leest u in het artikel over het herkennen van loszittende tegels.
De beste controle vindt plaats voordat er getegeld wordt. Vraag bij een offerte hoe de ondergrond wordt voorbereid, of er wordt uitgevlakt, hoe de waterdichting in de douchezone wordt opgebouwd en waar het tegelplan de passtukken plaatst. Een tegelzetter die daar zonder aarzelen antwoord op geeft, heeft erover nagedacht. Vraag ook naar de volgorde: eerst leidingwerk en eventuele vloerverwarming, dan uitvlakken, dan waterdichten, dan tegelen en pas daarna voegen en kitten.
Loop tijdens het werk een of twee keer mee. Het moment vlak voordat er gevoegd wordt, is het beste controlepunt: de tegels liggen er, maar correcties zijn nog bespreekbaar. Is het eenmaal gevoegd en gekit, dan wordt herstel ingrijpend. Leg afspraken over opleverpunten vooraf vast, dan hoeft u achteraf niets te bewijzen.
Schakel een tegelzetter in zodra u twijfelt of het om cosmetiek of om constructie gaat, en zeker wanneer er vocht in het spel is. Een beoordeling ter plaatse kost weinig tijd en voorkomt dat u een badkamer na een paar jaar opnieuw moet laten doen. Ook bij grote formaten, natuursteen, een houten ondergrond of een combinatie met vloerverwarming is advies vooraf verstandig.
Renovion Groep voert tegelwerk uit met eigen vakmensen, voor badkamers, toiletten, keukens en vloeren. Omdat ook stucwerk, timmerwerk en vloerverwarming in eigen beheer worden gedaan, kan de ondergrond in dezelfde planning worden aangepakt als die niet vlak of niet stabiel genoeg is. U heeft daardoor één aanspreekpunt van voorbereiding tot oplevering. Op de pagina over tegelwerk voor badkamer, toilet en vloer leest u hoe wij te werk gaan. We werken voor particulieren en bedrijven door heel Nederland, vanuit onze vestiging in Arnhem.
Twijfelt u over bestaand tegelwerk in uw woning of bedrijfspand? Laat het beoordelen voordat u zelf begint te repareren. Een half uur meekijken geeft u duidelijkheid over wat er echt aan de hand is.
Van een complete badkamer tot het herstellen van bestaand tegelwerk: onze tegelzetters beginnen bij de ondergrond en leveren pas op als het vlak is. Benieuwd wat er in uw situatie nodig is? Vraag een vrijblijvende offerte aan. Die is 30 dagen geldig en u ontvangt binnen 24 uur reactie op uw aanvraag. Een vrijblijvend adviesgesprek van 30 minuten kan ook.
Een klein verschil is bij vrijwel elk tegelwerk aanwezig, want ook tegels zelf hebben maattoleranties. De vuistregel is dat u met uw vinger geen duidelijke richel hoort te voelen en dat u de overgang van een normale kijkafstand niet ziet. Voelt u een uitstekende rand of blijft uw oog eraan haken, dan is het te veel. Bij grote, gerectificeerde tegels met een smalle voeg valt zo'n verschil extra op.
Niet per se, maar het is wel een waarschuwing. Een hol geluid betekent dat de lijm niet overal contact maakt met de tegel. Zolang de randen goed verlijmd zijn, kan zo'n tegel jaren blijven zitten. Zit de holte juist onder een hoek of in een vloer die belast wordt, dan is de kans op breuk of loslaten groot. Klinken meerdere tegels naast elkaar hol, dan is er bij het aanbrengen te weinig of te ongelijkmatig lijm gebruikt.
Dat hangt af van de oorzaak. Losse voegen, mislukte kitnaden en een enkele beschadigde tegel zijn plaatselijk te herstellen. Houd er wel rekening mee dat een vervangen tegel zelden exact dezelfde kleur heeft als tegels die al jaren in gebruik zijn. Gaat het om een niet-vlakke ondergrond, een verkeerd afschot of een falende waterdichting, dan is plaatselijk herstel geen oplossing en moet het tegelwerk in dat vlak eruit.
Zwarte voegen zijn meestal schimmel, en schimmel heeft vocht nodig dat niet wegdroogt. Vaak komt dat door onvoldoende ventilatie na het douchen. Blijft het terugkomen op steeds dezelfde plek, ook na grondig reinigen, dan kan er vocht achter het tegelwerk zitten door een lekkende kitnaad of een gebrekkige waterdichting. In dat geval behandelt u met reinigen alleen het symptoom.
Bekijk het tegelwerk bij goed licht en met strijklicht langs de wand, controleer de voegbreedte over de volle lengte, voel met uw hand over de overgangen en tik een aantal tegels na. Gooi vervolgens water op de douchevloer en kijk of alles naar de afvoer loopt. Let ten slotte op de afwerking rond stopcontacten, kranen, de doucheput en de aansluiting op plafond en plinten. Noteer uw punten en bespreek ze direct, niet pas weken later.
