U herkent lucht in de vloerverwarming meestal aan koude plekken in de vloer, een groep die niet warm wordt terwijl de andere groepen dat wel doen, en soms een borrelend of klokkend geluid in de leidingen of de verdeler. Vaak zakt ook de waterdruk van de ketel. Een korte controle bij de verdeler laat snel zien of het systeem ontlucht of gespoeld moet worden.
Een watergevoerde vloerverwarming is een gesloten systeem: warm water loopt vanaf de verdeler door lange lussen in de vloer en komt via de retour weer terug. Zolang die lussen helemaal met water gevuld zijn, draagt het water zijn warmte gelijkmatig af aan de dekvloer. Zodra er lucht in het circuit zit, ontstaat er een soort prop die het water tegenhoudt. De pomp moet harder werken en het water bereikt het einde van de lus niet of nauwelijks.
Die lucht komt er op verschillende manieren in. Na de aanleg of na een reparatie zit er bijna altijd restlucht in het systeem die er in de eerste weken uit moet. Ook bij het bijvullen van de cv-installatie gaat er lucht mee naar binnen. Verder bevat vers leidingwater opgeloste zuurstof die bij verwarming vrijkomt en zich verzamelt op het hoogste punt van een lus. Kunststof leidingen zonder zuurstofdichte laag laten daarnaast door de wand heen zuurstof toe, wat op termijn ook slib in het systeem geeft.
Lucht in de vloerverwarming is dus geen zeldzaamheid en ook geen teken dat er iets kapot is. Het hoort bij onderhoud, net zoals het ontluchten van radiatoren. Het wordt pas vervelend als het jaren blijft zitten: dan koelt een deel van de woning slecht door, draait de ketel langer en kan corrosie ontstaan op plekken waar lucht en water elkaar afwisselen.
U hoeft geen meetapparatuur te hebben om te vermoeden dat er lucht in het systeem zit. Let op deze signalen:
De verdeler is uw beste meetpunt. Voel bij elke groep aan de aanvoer- en de retourleiding als het systeem een half uur draait. Bij een goed gevulde lus is het temperatuurverschil tussen beide merkbaar maar beperkt. Is de retour koud of staat de doorstroommeter op nul terwijl het ventiel openstaat, dan is dat een sterke aanwijzing voor lucht of voor een verstopping in die lus.
Niet elke koude vloer komt door lucht. Een paar andere oorzaken lijken er sterk op en vragen een andere oplossing. Slib en kalk geven hetzelfde beeld van een lus die niet doorstroomt, maar verdwijnen niet door ontluchten; daar is spoelen voor nodig. Een thermische aandrijving op de verdeler die vastzit of niet onder spanning staat, houdt een groep eenvoudigweg dicht. Ook een circulatiepomp die te laag staat ingesteld, krijgt het water niet door de langste lussen heen.
Daarnaast speelt het soort vloer mee. Een dikke dekvloer met een houten vloer of een dik tapijt erop warmt simpelweg langzamer op; dat is geen storing. Leest u daarover meer in ons artikel over hoe lang het duurt voordat vloerverwarming warm is. Verwarmt u met een combinatie van vloerverwarming en radiatoren, dan kan ook de verdeling tussen beide systemen de oorzaak zijn; daarover gaat het stuk over vloerverwarming combineren met radiatoren.
Een handige vuistregel: hoort u geluid en zakt de druk, denk dan eerst aan lucht. Blijft een groep koud terwijl het systeem stil is en de druk stabiel, kijk dan naar de aandrijving, het ventiel of vervuiling in de lus.
Bij de meeste verdelers kunt u zelf ontluchten. Werk rustig en per groep, want alles tegelijk openzetten werkt averechts.
Houd er rekening mee dat restlucht vaak in etappes vrijkomt. Het is normaal dat u de handeling na een paar dagen nog eens moet herhalen voordat het beeld echt stabiel is. Blijft een groep ook na twee ontluchtingsrondes koud, dan zit het probleem elders.
Voelen aan de leidingen, de doorstroommeters aflezen, de druk controleren en een groep ontluchten zijn handelingen die veel bewoners zelf kunnen. Wees wel voorzichtig met warm water en draai ventielen niet met kracht los; de kunststof delen op een verdeler zijn kwetsbaar.
Laat het over aan een vakman zodra er meer speelt dan alleen lucht. Denk aan een systeem dat telkens opnieuw druk verliest, bruin of troebel water bij het aftappen, een pomp die niet of onregelmatig draait, of een lus die na spoelen nog steeds dicht blijft. Ook het inregelen van de verdeler, waarbij elke lus de juiste hoeveelheid water krijgt, is specialistenwerk. Verkeerd inregelen geeft precies dezelfde klachten als lucht, maar dan blijvend. Vermoedt u een lekkage in de vloer, blijf dan van het systeem af en laat het eerst onderzoeken.
Blijft uw vloer koud of twijfelt u of het systeem nog goed werkt? Renovion Groep legt vloerverwarming aan met eigen vakmensen, door infrezen in een bestaande vloer of met noppenplaten bij nieuwe vloeren. Bekijk wat daarbij komt kijken op de pagina over vloerverwarming aanleggen. We werken voor particulieren en bedrijven door heel Nederland, vanuit onze vestiging in Arnhem. Een offerte is vrijblijvend en 30 dagen geldig, en u krijgt binnen 24 uur reactie op uw aanvraag.
Een vaste termijn is er niet, maar het is gebruikelijk om aan het begin van het stookseizoen de druk en de verdeler te controleren en zo nodig te ontluchten. In het eerste jaar na aanleg of na een reparatie zult u het vaker moeten doen, omdat er dan nog restlucht uit het systeem komt. Merkt u tussendoor koude plekken of geluid, dan is dat het moment om te kijken.
Op korte termijn merkt u vooral comfortverlies en een hoger verbruik, omdat de ketel langer moet draaien voor hetzelfde resultaat. Blijft lucht jarenlang in het systeem zitten, dan kan dat bijdragen aan corrosie en slibvorming in metalen onderdelen en aan extra belasting van de pomp. Tijdig ontluchten voorkomt dat.
Bij ontluchten haalt u lucht uit het systeem door water door een lus te laten lopen tot er geen bellen meer meekomen. Bij spoelen gaat er onder hogere druk water door de leidingen om slib, kalk en vuil te verwijderen. Blijft een groep na ontluchten koud en komt er donker water uit, dan is spoelen meestal de juiste vervolgstap.
Nee. Elektrische vloerverwarming werkt met verwarmingsmatten of kabels en bevat geen water, dus er kan geen lucht in zitten. Werkt zo'n systeem niet goed, dan ligt de oorzaak in de aansluiting, de thermostaat, de vloersensor of een beschadiging van de kabel. De controle verloopt daardoor heel anders dan bij een watergevoerd systeem.
Dat is logisch: de lucht die u eruit haalt nam ruimte in, en als die weg is daalt de druk. Vul daarom na het ontluchten bij tot de waarde die de fabrikant van uw ketel of warmtepomp aangeeft. Blijft de druk daarna sneller zakken dan normaal, laat het systeem dan nakijken op een lekkage of een defect expansievat.
