Ja, een watervoerend vloerverwarmingssysteem kan ook koelen, mits de warmtebron dat ondersteunt en de regeling erop is ingericht. U haalt er een aangename temperatuurverlaging mee, geen airco-effect. Elektrische vloerverwarming kan het niet: die kan alleen warmte afgeven.
Bij verwarmen stroomt er water van rond de 30 tot 35 graden door de leidingen in uw vloer. De vloer geeft die warmte rustig af aan de ruimte. Bij koelen draait u dat principe om: er gaat water van ongeveer 16 tot 18 graden door dezelfde leidingen. De vloer is dan koeler dan de lucht in de kamer en neemt warmte op in plaats van dat hij warmte afgeeft. Dat heet passief of natuurlijk koelen.
Het grote voordeel is het comfort. U voelt geen koude luchtstroom, u hoort geen ventilator en er wordt geen stof door de ruimte geblazen. De temperatuur zakt geleidelijk en gelijkmatig over het hele vloeroppervlak. Vooral op de begane grond, waar vaak veel glas zit, scheelt dat merkbaar in de beleving tijdens een warme periode.
Tegelijk moet u er niet te veel van verwachten. Een vloer kan maar een beperkte hoeveelheid warmte opnemen, zeker omdat koele lucht naar beneden zakt en dus blijft hangen rond de vloer. In de praktijk gaat het om een verlaging van enkele graden ten opzichte van de buitentemperatuur, niet om een kamer die u naar 20 graden terugkoelt zoals met een airco. Wie dat laatste zoekt, komt met vloerkoeling alleen niet uit.
Bepalend is niet de vloer, maar wat eronder en erachter zit. De leidingen in de vloer kunnen koud water net zo goed transporteren als warm water. Of u daadwerkelijk kunt koelen, hangt af van de installatie die het water op temperatuur brengt. Een cv-ketel kan alleen verwarmen. Een warmtepomp kan vaak ook koelen, maar niet elk model en niet elke uitvoering is daarop voorbereid.
Daarnaast telt de regeling mee. De verdeler, de pompgroep en de thermostaat moeten weten dat ze in koelbedrijf staan, anders gaat de regeling tegenwerken: een thermostaat die denkt dat hij moet verwarmen, sluit de groepen juist als het kouder wordt. Wat die onderdelen precies doen, leest u in ons artikel over het verschil tussen een verdeler en een thermostaat.
Ook het type vloerverwarming speelt een rol. Alleen watervoerende systemen komen in aanmerking. Elektrische matten of folie onder een vloer zetten stroom om in warmte en kunnen die richting niet omdraaien. Weet u niet zeker welk systeem u heeft, kijk dan naar de verdeler: ziet u leidingen met kranen en een pomp, dan is het een watersysteem. Meer daarover staat in het artikel over vloerverwarming op water of elektrisch.
Bij koelen loopt u tegen één natuurkundige grens aan: het dauwpunt. Wordt de vloer kouder dan de temperatuur waarbij vocht uit de lucht neerslaat, dan vormt zich condens op het vloeroppervlak. Dat geeft een gladde, natte vloer en op termijn kans op vochtproblemen in de vloeropbouw of de afwerking. Op warme, benauwde dagen met een hoge luchtvochtigheid is dat risico het grootst, precies op het moment dat u wilt koelen.
Daarom werkt een koelende vloer altijd met een begrenzing. Een dauwpuntbewaking meet de temperatuur en de luchtvochtigheid en houdt de aanvoertemperatuur boven het punt waarop condens ontstaat. In de praktijk betekent dat dat het systeem zichzelf terugregelt zodra de lucht vochtig wordt. Dat is geen storing, maar beveiliging. Het is ook de reden dat een koelende vloer nooit zo ver gaat als een airco.
Een tweede aandachtspunt is de vloerafwerking. Tegels en gietvloeren geleiden goed en zijn daardoor het meest geschikt, zowel voor verwarmen als voor koelen. Dik tapijt of een zwevende houten vloer met een isolerende ondervloer remt de uitwisseling af, waardoor er van de koeling weinig overblijft. Welke afwerkingen wel en niet goed samengaan met vloerverwarming, beschrijven we in het artikel over de vraag of vloerverwarming onder elke vloer kan.
Een korte controlelijst voordat u ervan uitgaat dat uw vloer kan koelen:
Zelf kunt u een hoop uitzoeken. Kijk bij de verdeler welke merknaam op de regeling staat en zoek in de handleiding op of er een koelstand bestaat. Controleer op het typeplaatje van de warmtepomp of koelen wordt genoemd. Loop per ruimte na wat er op de vloer ligt en welke ruimtes het meest opwarmen. Met die informatie weet u al vrij snel of koelen een reële optie is of dat er eerst iets aan de installatie moet gebeuren.
Wat u beter niet zelf doet, is sleutelen aan de aanvoertemperatuur of een systeem handmatig in koelbedrijf zetten zonder dauwpuntbewaking. Dan loopt u precies tegen condens aan, met een natte vloer en kans op schade aan de afwerking. Ook het aanpassen van de groepsverdeling, het verleggen van leidingen of het aansluiten van extra regelingen is werk voor een vakman: dat raakt direct aan de vloeropbouw.
Denkt u na over het aanleggen van vloerverwarming in een bestaande woning en wilt u later kunnen koelen? Houd daar dan nu al rekening mee in de opbouw, de leidingafstand en de vloerafwerking. Een kleinere leidingafstand en een goed geleidende afwerking komen zowel het verwarmen als het koelen ten goede. Combineert u het systeem met bestaande radiatoren, lees dan ook het artikel over vloerverwarming combineren met radiatoren, want radiatoren doen in koelbedrijf niet mee.
Zodra er in de vloer gewerkt moet worden, is het verstandig een vakman te laten kijken. Dat geldt voor het aanleggen van een nieuw systeem, voor het infrezen van leidingen in een bestaande dekvloer en voor het plaatsen van noppenplaten bij een nieuwe vloeropbouw. De keuze tussen die methodes bepaalt de hoogteopbouw, de reactietijd van de vloer en hoe goed het systeem warmte en koude afgeeft.
Renovion Groep legt vloerverwarming aan met eigen vakmensen, door infrezen in een bestaande vloer of met noppenplaten bij een nieuwe opbouw. Omdat wij ook tegelwerk, stucwerk en timmerwerk in huis hebben, sluit de afwerking direct aan op de installatie en heeft u één aanspreekpunt voor het hele traject. Hoe wij te werk gaan leest u op de pagina over vloerverwarming aanleggen. We werken voor particulieren en bedrijven door heel Nederland, vanuit onze vestiging in Arnhem.
Twijfelt u of koelen in uw situatie haalbaar is? Laat uw vloer en installatie dan eerst beoordelen voordat u investeert. Een eerlijke inschatting vooraf voorkomt dat u teleurgesteld raakt in wat een koelende vloer wel en niet kan.
Van infrezen in een bestaande vloer tot een volledige opbouw met noppenplaten: onze vakmensen leggen het systeem aan en zorgen dat de afwerking erop aansluit. Lees meer over onze aanpak op de pagina vloerverwarming of vraag een vrijblijvende offerte aan. Een offerte is 30 dagen geldig en u krijgt binnen 24 uur reactie op uw aanvraag.
Dat verschilt per woning en hangt af van de isolatie, de hoeveelheid glas, de zonbelasting en de vloerafwerking. Reken op een merkbare verlaging van enkele graden ten opzichte van wat de ruimte zonder koeling zou worden, niet op een vaste eindtemperatuur. Koeling via de vloer houdt de piek eraf; een airco kan een ruimte echt wegkoelen.
De leidingen in de vloer hoeven er meestal niet voor open. Het knelpunt zit in de warmtebron en de regeling: die moeten koud water kunnen maken en kunnen omschakelen, met bewaking tegen condens. Bij een cv-ketel is koelen niet mogelijk zonder een andere bron. Laat uw installatie beoordelen voordat u iets aanpast.
Bij een goed begrensd systeem niet. De temperatuurverschillen zijn klein en de vloer wordt nooit kouder dan het dauwpunt. Zonder die begrenzing kan er condens op of in de vloer ontstaan, en dat is wel schadelijk, zeker bij houten vloeren en bij lijmverbindingen. De beveiliging is dus geen luxe maar noodzaak.
Alleen als daar ook vloerverwarming ligt die op het systeem is aangesloten. Warmte stijgt en koude lucht zakt, waardoor een gekoelde begane grond de slaapkamers nauwelijks helpt. Voor de bovenverdieping zijn goede zonwering, dakisolatie en nachtventilatie vaak doorslaggevender dan de vloer zelf.
Het reguliere onderhoud blijft hetzelfde: het systeem schoon en luchtvrij houden en de werking van de verdeler en de pomp controleren. Wel is het verstandig om bij de overgang tussen de seizoenen te controleren of de regeling netjes omschakelt en of de isolatie rond leidingen en verdeler nog intact is, juist vanwege condens.
