Aflak is de naam van de laatste, zichtbare verflaag op hout of metaal; watergedragen zegt iets over het oplosmiddel in de verf. U vergelijkt dus eigenlijk een functie met een samenstelling: een aflak kan zowel watergedragen als terpentinegedragen zijn. Het echte verschil zit in hoe de verf uithardt, hoe hij ruikt, hoe hard de laag wordt en hoe lang de kleur mooi blijft.
Een verfsysteem op hout bestaat uit meerdere lagen die elk een eigen taak hebben. Onderop zit een grondverf of primer die hecht op het kale hout en de ondergrond afsluit. Daarboven komt vaak een tussenlaag of voorlak die het systeem vult en dekking opbouwt. De laatste laag heet de aflak: die bepaalt de kleur, de glansgraad en de weerstand tegen vocht, vuil en zonlicht.
Aflak zegt dus niets over de samenstelling van de verf. Het woord geeft alleen de positie in het systeem aan. U kunt een aflak kopen op basis van alkydhars met terpentine als oplosmiddel, maar net zo goed een aflak op waterbasis. Beide zijn aflak, beide vormen de bovenste laag, en beide beschermen het hout eronder.
Die bovenste laag is wel de laag die u ziet en voelt. Oneffenheden in de onderlagen worden er niet door verborgen, en de glansgraad die u kiest maakt verschil: hoogglans laat kleine golvingen in het hout sterker zien dan zijdeglans of mat. Bij kozijnen en deuren is dat een praktische overweging, zeker bij strijklicht.
Watergedragen verf gebruikt water als verdunningsmiddel. Tijdens het drogen verdampt dat water en vloeien de bindmiddeldeeltjes aan elkaar tot een gesloten film. Terpentinegedragen verf, ook wel oplosmiddelhoudend of alkydverf genoemd, droogt door verdamping van het oplosmiddel én door een chemische reactie met zuurstof. Dat laatste proces gaat nog maanden door, waardoor de laag steeds harder wordt.
Dat verschil in uitharding verklaart het meeste van wat u in de praktijk merkt. Watergedragen verf is sneller stofdroog en blijft daarna wat elastischer. Die elasticiteit is een voordeel op hout dat werkt met de seizoenen: de laag scheurt minder snel open bij krimp en uitzetting. Terpentinegedragen verf vormt een hardere, gladdere laag die beter tegen mechanische belasting kan, maar met de jaren brozer wordt.
Op kleurbehoud wint watergedragen verf meestal. Alkydverf heeft de neiging om onder invloed van uv-licht en ouderdom te vergelen, vooral bij wit en lichte tinten op plekken die weinig daglicht krijgen, zoals de binnenkant van een kast of een deur achter een gordijn. Watergedragen systemen blijven op dat punt stabieler.
Ook in geur en verwerking zit een duidelijk verschil. Watergedragen verf ruikt beperkt en gereedschap spoelt u schoon met water. Terpentinegedragen verf heeft een stevige geur, vraagt goede ventilatie en u reinigt kwasten met een oplosmiddel. Voor binnenschilderwerk in een bewoonde woning is dat een reden waarom veel schilders standaard voor waterbasis kiezen.
Welke keuze het best past, hangt af van de situatie. Deze punten wegen in de praktijk het zwaarst:
Dit is de vraag die in de praktijk het vaakst misgaat. Watergedragen verf hecht slecht op een harde, gladde, glanzende alkydlaag. Zonder voorbereiding kunt u de nieuwe laag er na een paar weken met uw nagel weer aftrekken. Met de juiste stappen kan het wel degelijk, en het is een veelgemaakte overstap bij binnenschilderwerk.
De volgorde die wij aanhouden:
Blijf binnen één verfsysteem van dezelfde fabrikant waar dat kan. Grondverf, voorlak en aflak zijn op elkaar afgestemd qua droogtijd en elasticiteit, en dat voorkomt verrassingen zoals kreuken, matte plekken of een laag die niet doorhardt.
Watergedragen aflak werkt anders onder de kwast. De verf trekt sneller aan, dus u heeft minder tijd om bij te strijken. Doorstrijken op een laag die al begint te drogen levert strepen en kwastsporen op. De truc is in vakken werken, royaal opbrengen, snel verdelen en daarna niet meer terugkomen op wat al ligt. Een goede kwast voor waterbasis, met synthetische haren, scheelt opvallend veel.
Terpentinegedragen aflak vloeit juist langer uit. Daardoor verdwijnen kwaststrepen vanzelf en krijgt u makkelijker een spiegelglad vlak, bijvoorbeeld op een paneeldeur. De keerzijde is de lange droogtijd: stof dat neerdaalt voordat de laag droog is, zit erin opgesloten, en u kunt een ruimte die dag niet normaal gebruiken.
Houd er ook rekening mee dat stofdroog iets anders is dan doorgehard. Een deur kan na enkele uren aanvoelen als droog, terwijl de laag pas na dagen zijn eindhardheid nadert. Zet in die periode geen tape op het verse werk, klem deuren niet strak dicht en leg niets zwaars tegen een geschilderde vensterbank. Voor buitenwerk geldt daarnaast dat u een laag niet wilt laten betrappen door regen of nachtelijke dauw; lees daarover ook ons artikel over wanneer u het beste buitenschilderwerk laat uitvoeren.
Een binnendeur, een plint of een enkel kozijn op de begane grond is voor een handige doe-het-zelver goed te doen, mits u de voorbereiding serieus neemt. Het wordt een ander verhaal bij buitenschilderwerk op hoogte, bij kozijnen met houtrot, bij grote oppervlakken waar aanzetten zichtbaar blijven en bij een overstap van alkyd naar waterbasis over een heel huis. Daar bepaalt de voorbereiding het resultaat voor jaren, en een fout in het systeem ziet u pas na een seizoen terug.
Renovion Groep werkt met eigen vakmensen en voert schilderwerk binnen en buiten uit, met roltechniek en spuitwerk. Op de pagina over schilderwerk binnen en buiten leest u hoe wij een systeem opbouwen en welke voorbereiding daarbij hoort. Omdat wij ook stucwerk, behangwerk en timmerwerk doen, kunnen we een kozijn met houtrot eerst laten herstellen door onze timmerlieden voordat de verf erop gaat. Dat voorkomt dat u een probleem overschildert.
Wij werken voor particulieren en bedrijven door heel Nederland, vanuit onze vestiging in Arnhem. Weet u niet welk systeem er nu op uw kozijnen zit? Laat het beoordelen voordat u verf koopt. Een korte check vooraf is goedkoper dan een laag die na één winter loslaat.
Van kozijnen en deuren tot complete wanden en plafonds: onze schilders kiezen het verfsysteem dat bij uw ondergrond en situatie past. Lees meer op de pagina schilderwerk of bekijk onze uitgevoerde projecten. Roltechniek start vanaf €10,00/m² en spuitwerk vanaf €8,00/m². Een offerte is vrijblijvend en 30 dagen geldig, en u krijgt binnen 24 uur reactie op uw aanvraag.
Niet minder sterk, wel anders sterk. Terpentinegedragen verf vormt een hardere laag die beter tegen stoten en krassen kan. Watergedragen verf blijft elastischer, waardoor hij beter meebeweegt met werkend hout en minder snel scheurt of bladdert. Op buitenkozijnen is die soepelheid vaak juist een voordeel.
Dat kan technisch vaak wel, maar het is zelden verstandig. U legt dan een harde, weinig elastische laag op een soepele ondergrond. Bij werkend hout kan de bovenlaag daardoor scheuren of loslaten. Wilt u toch terug, schuur dan goed op, gebruik een geschikte hechtprimer en vraag bij twijfel advies over het specifieke verfsysteem.
Vergelen is typisch voor terpentinegedragen alkydverf. Het bindmiddel verkleurt in de loop van de tijd, en dat gaat sneller op plekken met weinig daglicht: achter gordijnen, in kasten en op de binnenkant van deuren. Wilt u wit dat wit blijft, dan is een watergedragen aflak de logischere keuze.
Nee. Aflak slaat op de plek in het verfsysteem: de laatste laag. Lakverf is de verzamelnaam voor verf op hout en metaal, en hoogglans is alleen een glansgraad. Een aflak is er in hoogglans, zijdeglans, satijn en mat. Welke glansgraad u kiest, bepaalt vooral hoe zichtbaar oneffenheden en vingerafdrukken worden.
Op een goed opgebouwde ondergrond met grondverf en voorlak zijn doorgaans twee dunne aflaklagen voldoende. Bij een forse kleurwissel, bijvoorbeeld van donker naar wit, of op kaal hout kan een extra laag nodig zijn. Twee dunne lagen geven altijd een beter en duurzamer resultaat dan één dikke laag, die langer nat blijft en sneller zakt of kreukt.
