wat is het verschil tussen tegelwerk en natuursteen?

wat bedoelen we precies met tegelwerk.

Als vakmensen het over tegelwerk hebben, bedoelen ze meestal keramiek: wandtegels, vloertegels, gres en porcellanato. Die tegels worden gemaakt van klei en mineralen, geperst en op hoge temperatuur gebakken. Hoe hoger de baktemperatuur en hoe dichter de scherf, hoe minder water de tegel opneemt. Een volledig gesinterde tegel neemt nauwelijks vocht op en is daarom bij uitstek geschikt voor badkamers, toiletten en keukens.

Omdat het een fabrieksproduct is, zijn de maten voorspelbaar. Tegels uit dezelfde partij hebben dezelfde dikte, dezelfde kleurcode en vrijwel dezelfde kantlengte. Dat maakt het leggen rustiger: de voeg kan smal blijven en het vlak blijft beter in het lood. De bovenkant is meestal geglazuurd of in de massa gekleurd, waardoor het oppervlak dicht is en vlekken er niet in trekken.

Keramiek kan tegenwoordig vrijwel alles nabootsen: marmerlook, betonlook, houtlook, roestlook. Dat is precies de reden dat veel mensen twijfelen tussen de twee. Visueel zitten ze dicht bij elkaar; technisch en in onderhoud liggen ze verder uit elkaar dan u op de showroomvloer ziet.

wat natuursteen anders maakt.

Natuursteen is gezaagd uit een blok dat uit een groeve komt. Marmer, travertin, kalksteen, leisteen, graniet, basalt en hardsteen zijn allemaal natuursteen, maar ze gedragen zich onderling totaal verschillend. Graniet is hard en weinig poreus, marmer en kalksteen zijn zachter en reageren op zuren, travertin heeft van nature open poriën die in de fabriek gevuld worden met cement of hars.

Omdat het een natuurproduct is, verschilt elke plaat. Tekening, kleurzwaartepunt en ader lopen van plaat tot plaat anders. Dat is de charme, maar het vraagt ook om een andere werkwijze: de platen worden eerst uitgelegd en op kleur en tekening gesorteerd voordat er iets aan de muur of vloer gaat. Ook de dikte kan per plaat iets afwijken, wat betekent dat de tegelzetter meer met de lijmlaag moet corrigeren.

De grootste praktische verschillen zitten in poreusheid en gevoeligheid. Veel natuursteensoorten moeten vóór het voegen worden geïmpregneerd, anders trekt de voegspecie in de steen en krijgt u een grauwe waas die er niet meer uit gaat. Citroensap, azijn, ontkalker en sommige allesreinigers kunnen marmer en kalksteen doffe plekken bezorgen. Dat heet etsen, en dat is geen vlek maar een beschadiging van het oppervlak zelf.

de verschillen op een rij.

Zet u beide materialen naast elkaar, dan vallen vooral deze punten op:

• Uitstraling: keramiek is uniform en herhalend, natuursteen is uniek per plaat en levendiger van tekening.
• Onderhoud: keramiek reinigt u met een neutraal middel, natuursteen vraagt pH-neutrale producten en periodiek opnieuw impregneren.
• Vlekken: een gesloten keramische tegel laat olie en wijn niet door, poreuze steen wel als de bescherming is uitgewerkt.
• Verwerking: natuursteen vraagt sorteren, soms speciale witte lijm en vaak voorbehandeling, en dat kost arbeidstijd.
• Herstel: krassen en doffe plekken in natuursteen zijn vaak weg te schuren en te polijsten, een beschadigde keramische tegel vervangt u.
• Patina: natuursteen verandert met de jaren van uiterlijk, keramiek blijft er jarenlang hetzelfde uitzien.

waar hangt de juiste keuze van af?

Het begint bij de ruimte. Een gastentoilet dat weinig gebruikt wordt, kan prima in een zachtere steen. Een doucheruimte waar dagelijks water staat, vraagt om een materiaal dat tegen vocht en reinigingsmiddelen kan, met een stroefheid die veilig blijft als er zeep op ligt. Een keukenvloer of een achterwand bij het fornuis heeft met vet, zuur en hete pannen te maken: daar is keramiek doorgaans de praktischere keuze.

Daarna telt de ondergrond. Grote formaten en zware natuursteenplaten vragen een vlakke, stabiele vloer. Een houten verdiepingsvloer die meeveert, is zonder de juiste opbouw geen goede basis: u riskeert scheuren in de voeg of in de tegel zelf. Ligt er vloerverwarming onder, dan speelt ook de warmtedoorgifte mee. Zowel keramiek als natuursteen geleiden warmte goed, maar de opbouw en de lijmkeuze moeten kloppen. Op onze pagina over vloerverwarming aanleggen leest u hoe dat in zijn werk gaat.

Tot slot speelt onderhoud mee, en dan vooral uw eigen gedrag. Vindt u het prettig om een vloer gewoon te dweilen en er verder niet over na te denken, dan is keramiek rustiger in het bezit. Vindt u het juist mooi dat een steen leeft en wilt u om de paar jaar een impregneerbeurt inplannen, dan geeft natuursteen een warmte die keramiek net niet bereikt.

hoe herkent u natuursteen van keramiek.

In de winkel of bij een bestaande vloer kunt u er vaak zelf uitkomen:

• Leg een paar stuks naast elkaar. Herhaalt de tekening zich precies, dan is het vrijwel zeker keramiek met een print.
• Bekijk de zijkant. Bij natuursteen loopt de tekening door in de dikte, bij een geglazuurde tegel ziet u een andere kleur scherf onder het oppervlak.
• Voel het verschil in temperatuur en gewicht. Natuursteen voelt vaak koeler en zwaarder aan bij dezelfde dikte.
• Kijk naar de maatvoering. Perfect gelijke kanten en een scherpe, gekalibreerde rand wijzen op keramiek.
• Let op kleine gaatjes of aders. Travertin en kalksteen hebben die van nature; een print heeft ze alleen in beeld.

Weet u van een bestaande vloer niet wat het is, test dan op een onopvallende plek, bijvoorbeeld achter een deur of onder een meubel. Nooit midden in de ruimte: bij natuursteen laat een zuurtest een blijvende doffe plek achter.

wat kunt u zelf en wanneer niet.

Schoonhouden en beschermen doet u prima zelf. Gebruik een pH-neutraal middel, geen schuurpoeder en geen ontkalker op natuursteen. Dep gemorste wijn, olie of citrus meteen op in plaats van uit te vegen. Een impregneerbeurt op een natuurstenen vloer is met een doek of roller ook goed te doen, zolang de vloer schoon en droog is en u het middel gelijkmatig aanbrengt.

Het leggen zelf is een ander verhaal. Bij natuursteen komt veel samen: de juiste lijm die geen verkleuring geeft, volvlakkig lijmen zodat er geen holle plekken en schaduwen ontstaan, voorbehandelen tegen voegwaas en zagen zonder uitgebroken randen. Een verkeerde lijm onder een lichte marmersoort kan dagen later als vlek door de steen heen komen, en dat is dan niet meer te corrigeren. Ook de waterdichte opbouw in een doucheruimte luistert nauw: kitnaden, hoeken en doorvoeren bepalen of de ruimte over tien jaar nog droog is.

Grote formaten, een vloer die niet vlak is, een houten ondergrond of een combinatie met vloerverwarming zijn de momenten om het werk uit handen te geven. Dan weegt de kennis van de ondergrond zwaarder dan de handigheid met een tegelsnijder.

veelgestelde vragen

over tegels en natuursteen.