Als hoofdverwarming moet de vloer in zijn eentje de hele ruimte warm houden: daarvoor is meer vermogen nodig, een kleinere leidingafstand en een goed geïsoleerde woning. Als bijverwarming zorgt de vloer vooral voor comfort onder de voeten en blijven radiatoren of een andere warmtebron de ruimte verwarmen. Het verschil zit dus niet in het systeem zelf, maar in de capaciteit, de opbouw en wat u ervan verwacht.
Vloerverwarming werkt bij beide toepassingen op dezelfde manier: een leidingnet of een elektrische mat in of onder de vloer geeft warmte af over een groot oppervlak. Omdat die warmte gelijkmatig vanaf de vloer omhoog komt, voelt een ruimte met vloerverwarming bij dezelfde thermostaatstand vaak prettiger aan dan een ruimte met alleen een radiator. Tot zover zijn hoofdverwarming en bijverwarming identiek.
Het verschil begint bij de vraag hoeveel warmte de vloer moet leveren. Bij hoofdverwarming is de vloer de enige warmtebron in de ruimte. Het systeem moet dan het volledige warmteverlies van die ruimte compenseren: door de gevel, het dak, de ramen en de ventilatie. Dat stelt eisen aan het aantal meters leiding per vierkante meter, aan de aanvoertemperatuur en aan de isolatie onder de vloer.
Bij bijverwarming ligt de lat lager. De vloer hoeft alleen een deel van de warmte te leveren, of zelfs louter de vloer op een aangename temperatuur te brengen. Denk aan een badkamer met een handdoekradiator, of een woonkamer waar de radiatoren blijven hangen. De vloer neemt dan een stuk van het comfort voor zijn rekening, maar is niet verantwoordelijk voor de hele ruimte.
De belangrijkste factor is de isolatie van de woning. Vloerverwarming werkt met lage temperaturen en geeft per vierkante meter een beperkte hoeveelheid warmte af. In een goed geïsoleerd huis met dubbel of triple glas is dat ruim voldoende om de ruimte op temperatuur te brengen. In een slecht geïsoleerde woning met enkel glas en een koude kruipruimte haalt de vloer die warmtevraag simpelweg niet, hoe hoog u de thermostaat ook zet.
Daarnaast telt de warmtebron mee. Een warmtepomp werkt het best op lage aanvoertemperaturen en past daardoor uitstekend bij vloerverwarming als hoofdverwarming. Een cv-ketel kan dat ook, mits er een mengregeling zit die de temperatuur terugbrengt. Meer hierover leest u in ons artikel over de vraag of vloerverwarming energiezuiniger is dan radiatoren.
Tot slot speelt de vloeropbouw een rol. Een dekvloer met ingefreesde leidingen geeft warmte anders af dan een systeem met noppenplaten en een nieuwe gietvloer erover. Ook de vloerafwerking maakt verschil: tegels en gietvloeren geleiden warmte goed, dik tapijt of een houten vloer met een hoge warmteweerstand remmen de afgifte af. Juist bij hoofdverwarming kan dat het verschil maken tussen comfortabel en net niet warm genoeg.
Loop deze punten na voordat u kiest voor hoofd- of bijverwarming:
Een vloer die als hoofdverwarming dient, wordt dichter gelegd. Een kleinere afstand tussen de leidingen betekent meer meters per vierkante meter en dus meer warmteafgifte. Bij bijverwarming kan de afstand ruimer, omdat de vloer alleen comfort hoeft te leveren. Ook de isolatie onder het systeem is bij hoofdverwarming belangrijker: zonder isolatielaag verdwijnt een deel van de warmte naar beneden in plaats van de kamer in.
Bij hoofdverwarming werkt u doorgaans met meerdere groepen op een verdeler, elk met een eigen afsluiter, zodat ruimtes apart te regelen zijn. De thermostaat stuurt dan niet alleen aan of uit, maar houdt rekening met de traagheid van de vloer. Hoe verdeler en thermostaat zich tot elkaar verhouden, leggen we uit in het artikel over het verschil tussen een verdeler en een thermostaat.
Bijverwarming wordt vaker uitgevoerd met een elektrische mat, zeker in een badkamer of een klein toilet. Dat is bij een beperkt oppervlak eenvoudiger aan te leggen, maar bij grote oppervlakken lopen de verbruikskosten op. Een watervoerend systeem is in aanleg bewerkelijker en rendeert juist bij grotere vlakken en bij dagelijks gebruik.
U kunt zelf prima in kaart brengen wat u van de vloer verwacht, welke vloerafwerking u wilt en of de radiatoren weg mogen of blijven hangen. Ook het beoordelen van de isolatie kunt u grotendeels zelf doen: kijk naar het glas, de spouw, het dak en of de vloer geïsoleerd is. Dat zijn precies de gegevens die nodig zijn om de juiste keuze te maken.
Wat u beter overlaat aan een vakman is de berekening van het benodigde vermogen, de leidingafstand en de verdeling over groepen. Datzelfde geldt voor de vloeropbouw: hoe diep er gefreesd kan worden in een bestaande dekvloer, of de vloer dik genoeg is, en of er ruimte is voor isolatie. Een verkeerde inschatting merkt u pas in de eerste koude week, als de vloer de ruimte niet warm krijgt.
Twijfelt u tussen de twee? Een tussenoplossing bestaat ook: vloerverwarming als basis en één radiator als aanvulling op koude dagen. Hoe dat uitpakt, leest u in ons artikel over vloerverwarming combineren met radiatoren.
Infrezen in een bestaande dekvloer of een opbouw met noppenplaten: welke methode past, hangt af van uw vloer en van de rol die de verwarming krijgt. Lees meer over onze werkwijze op de pagina vloerverwarming of vraag een vrijblijvende offerte aan. Een offerte is 30 dagen geldig en u krijgt binnen 24 uur reactie op uw aanvraag. Een vrijblijvend adviesgesprek van 30 minuten is ook mogelijk.
Dat kan alleen binnen de grenzen van wat er ligt. Is het systeem met een ruime leidingafstand aangelegd, dan komt er niet ineens meer warmte uit de vloer. Soms helpt het om de aanvoertemperatuur te verhogen of de woning beter te isoleren, maar vaak betekent omzetten dat de vloer opnieuw open moet. Denk er daarom bij de aanleg al over na.
De maximale vloertemperatuur is bij beide toepassingen gelijk en wordt begrensd door de vloerafwerking en door comfort. Een te hoge vloertemperatuur voelt onaangenaam en kan houten vloeren of lijmverbindingen belasten. Bijverwarming betekent dus niet dat u de vloer warmer mag stoken, alleen dat er een tweede warmtebron naast staat.
Beide systemen zijn traag vergeleken met een radiator, omdat de hele vloermassa moet opwarmen. Bij hoofdverwarming merkt u dat sterker, omdat u er volledig van afhankelijk bent. Daarom werkt zo'n systeem het best met een constante basistemperatuur in plaats van flink stoken en weer uitzetten.
In een kleine, goed geïsoleerde ruimte kan het, maar bij grotere oppervlakken is het verbruik doorgaans de doorslaggevende factor. Elektrische systemen worden daarom vaker ingezet als bijverwarming in een badkamer of toilet. Voor een hele woonlaag is een watervoerend systeem meestal de logischere keuze.
Ja, en dat wordt vaak onderschat. Tegels en gietvloeren geleiden warmte goed en halen het meeste uit het systeem. Dikke houten vloeren, kurk of tapijt remmen de afgifte. Wilt u de vloer als hoofdverwarming inzetten, kies dan een afwerking met een lage warmteweerstand en stem die keuze af vóórdat het systeem wordt berekend.
