U verwijdert alleen de verf die niet meer goed vastzit: losse en bladderende delen haalt u weg met een plamuurmes, een krabber, schuurpapier of een verfafbrandset, afhankelijk van de ondergrond. Verf die nog stevig hecht, hoeft er niet af en kunt u na ontvetten en opschuren overschilderen. De ondergrond daarna gaaf, droog en stofvrij opleveren is belangrijker dan alles tot op het kale hout of de kale muur terugbrengen.
Dat is de eerste vraag die u zichzelf moet stellen, en het antwoord is meestal nee. Een nieuwe verflaag is nooit sterker dan de laag eronder. Zolang de bestaande verf nog goed hecht, vormt die gewoon een prima ondergrond. Alles er toch afhalen kost veel tijd, geeft onnodig stof en levert zelden een beter eindresultaat op.
Het wordt een ander verhaal zodra de laag loslaat, bladdert, craquelé vertoont of in dikke, scherpe randen op het werk ligt. Ook bij houtwerk dat door vocht is aangetast of bij een verfopbouw van zoveel lagen dat profielen en groeven zijn dichtgelopen, is grondiger verwijderen de enige verstandige route. En soms is de oude verf simpelweg niet verenigbaar met wat u erop wilt: een moderne watergedragen lak hecht slecht op een oude, sterk verzadigde oliehoudende laag zonder goede tussenstap.
Een simpele test helpt u kiezen. Plak een stuk stevige tape stevig op het geschilderde vlak, druk goed aan en trek die er in één beweging af. Komt er verf mee, dan is de hechting onvoldoende. Krast u met een scherp mes een ruitje in de verf en springen de vakjes los, dan geldt hetzelfde. Blijft alles zitten, dan volstaat schoonmaken en opschuren.
De juiste aanpak hangt vooral af van de ondergrond. Hout verdraagt warmte en mechanisch werk redelijk goed, maar brandt of verkleurt bij te veel hitte en blijft dan zichtbaar onder een transparante afwerking. Staal en gietijzer kunnen veel hebben, maar roesten direct nadat de verf eraf is. Kunststof en veel kunststof kozijnprofielen verdragen geen hete lucht en geen agressieve afbijtmiddelen. Op gestuukte muren en plafonds werkt u juist met schrapen en schuren, want warmte en vocht beschadigen de pleister eronder.
Daarnaast telt de soort verf. Een oude, broze alkydlaag laat vaak los in schilfers en is makkelijk weg te krabben. Een dikke, elastische muurverf of een latexlaag op gips komt er soms in vellen af zodra u ergens een randje optilt. Oude lagen op buitenwerk zijn door zon en regen vaak al half aan het loslaten, terwijl binnenwerk doorgaans alleen plaatselijk slecht zit, bijvoorbeeld bij een raam dat condens vangt.
Ook de ouderdom van het pand speelt mee. In woningen van voor de jaren tachtig kan loodhoudende verf aanwezig zijn, zeker op oud buitenschilderwerk en op binnenkozijnen. Schuurstof en dampen van zulke lagen zijn schadelijk. Twijfelt u over de leeftijd van de laag, ga er dan behoedzaam mee om: niet droog schuren, niet verhitten en het werk laten beoordelen voordat u begint.
In de praktijk komt het neer op vier technieken, die u vaak door elkaar gebruikt op één kozijn of één wand:
Het verwijderen zelf is maar een deel van het werk. Dit is de volgorde die in de praktijk het beste werkt:
Die laatste stap wordt vaak overgeslagen omdat de plek er al netjes uitziet. Toch is juist daar het verschil zichtbaar: zonder grondlaag zuigt kaal hout of kale plamuur de afwerkverf ongelijk op en blijft de reparatie als een doffe vlek zichtbaar. Wie wil weten hoe die opbouw precies werkt, leest meer over het verschil tussen grondverf en afwerklaag.
Een binnendeur, een plint, een radiator of een enkel kozijn op de begane grond is voor een handige doe-het-zelver goed te doen. U heeft weinig gereedschap nodig, u kunt rustig werken en een foutje is bij te werken. Reken wel op meer tijd dan u denkt: bij ouder houtwerk gaat het grootste deel van de uren in de voorbereiding zitten en niet in het schilderen.
Terughoudend zijn is verstandig bij buitenwerk op hoogte, bij grote oppervlakken waar strijklicht elk verschil uitvergroot, bij vermoedelijk loodhoudende lagen en bij hout waar de verf loslaat door onderliggende rot. Dat laatste herkent u aan hout dat zacht aanvoelt of waar een schroevendraaier zonder weerstand in zakt; in ons artikel over houtrot in kozijnen herkennen staat waar u op let. Opnieuw schilderen over aangetast hout is weggegooid werk, want binnen een seizoen of twee bladdert het weer.
Ook bij muren en plafonds die onder de verf zijn gestuukt, is voorzichtigheid op zijn plaats. Trekt u daar een verflaag af, dan komt de pleister soms gewoon mee. In dat geval is plaatselijk herstellen van de stuclaag onderdeel van het voorbereidende werk, niet iets wat u achteraf nog even doet.
Weet u niet of de oude laag eraf moet of niet, of is het werk te groot om zelf te doen? Onze schilders beoordelen de ondergrond, verwijderen wat los zit, herstellen wat beschadigd is en bouwen de afwerking daarna op. Lees meer over onze aanpak op de pagina schilderwerk binnen en buiten. Renovion Groep werkt met eigen vakmensen voor particulieren en bedrijven door heel Nederland, vanuit onze vestiging in Arnhem. Loopt het voorbereidende werk door in de muur zelf, dan kunnen onze stukadoors dat oppakken via stucwerk. Roltechniek start vanaf €10,00/m² en spuitwerk vanaf €8,00/m². Een offerte is vrijblijvend en 30 dagen geldig, en u krijgt binnen 24 uur reactie op uw aanvraag.
Dat kan, maar niet zomaar. Een oude, gladde en vaak vette lakverf geeft weinig houvast. Ontvet het werk, schuur het mat tot de glans weg is en breng een hechtprimer aan die geschikt is voor overgang naar een watergedragen systeem. Slaat u die stap over, dan hecht de nieuwe laag slecht en kunt u hem later met uw nagel oplichten.
Werk mechanisch en geduldig: schrap losse delen weg met een breed plamuurmes dat u vlak houdt, en schuur de randen af in plaats van ze eruit te wrikken. Gebruik geen heteluchtpistool op pleisterwerk en wees voorzichtig met water, want een doorweekte stuclaag kan loslaten. Komt de pleister toch mee, herstel dan eerst het stucwerk en laat dat volledig drogen voordat u verder gaat.
Omdat de oorzaak nog aanwezig is. Meestal gaat het om vocht: een lekkende naad, een kapotte kitrand, optrekkend vocht, condens of hout dat van binnenuit nat wordt. Zolang dat vocht erin blijft, duwt het elke nieuwe laag er weer af. Zoek dus eerst uit waar het water vandaan komt en herstel dat, voordat u opnieuw schildert.
Ja. Na hete lucht blijven er vaak kleine verfresten en ruwe plekken achter, en na afbijten moet de ondergrond gereinigd en gladgemaakt worden volgens het voorschrift van het middel. Pas als het oppervlak schoon, droog en licht geschuurd is, hecht de grondlaag zoals het hoort.
Dat verschilt sterk per situatie. Een vlak dat alleen plaatselijk slecht zit, is in een uurtje bijgewerkt. Een oud paneeldeurtje of een kozijn met veel profilering waar alles af moet, kan een dag kosten. Houd er rekening mee dat bij slecht onderhouden houtwerk de voorbereiding vaak meer tijd vraagt dan het schilderen zelf.
