Porseleinen tegels zijn een soort keramische tegels, maar dan gebakken uit fijnere klei op een hogere temperatuur. Daardoor nemen ze veel minder vocht op en zijn ze harder en dichter. Gewone keramische tegels zijn poreuzer en zachter, wat ze lichter en makkelijker te verwerken maakt, maar minder geschikt voor zwaar belaste of buitenvloeren.
Het verwarrende aan deze vraag is dat porselein geen tegenhanger van keramiek is, maar een onderdeel ervan. Alle tegels die uit klei worden gevormd en in een oven worden gebakken, heten keramisch. Binnen die groep bestaat een categorie die zo dicht en hard gebakken is dat hij porselein of gres porcellanato wordt genoemd. In de winkel wordt met "keramische tegel" meestal de gewone, poreuzere variant bedoeld en met "porseleinen tegel" de dichte, zwaardere soort. Zo gebruiken wij de termen in dit artikel ook.
Het verschil ontstaat in de grondstof en in de oven. Porselein wordt geperst uit fijngemalen klei met veld- en kwartsspaat, en gaat de oven in op een hogere temperatuur. De deeltjes versmelten daarbij vrijwel volledig, waardoor er nauwelijks poriën overblijven. Gewone keramiek wordt op een lagere temperatuur gebakken en houdt een opener scherf, die meer water kan opnemen.
Dat ene technische verschil werkt door in bijna alles wat u van een tegel merkt: het gewicht, de hardheid, de kans op vorstschade, de manier van zagen en zelfs de lijm die eronder hoort. Het is dus geen kwestie van duur versus goedkoop, maar van de juiste tegel op de juiste plek.
De punten waarop beide soorten in de praktijk uit elkaar lopen:
Begin bij de ruimte en de belasting, niet bij het uiterlijk. Een wand in een toilet of een achterwand boven het aanrecht wordt nauwelijks belast; daar voldoet een gewone geglazuurde keramische tegel prima en werkt het lichtere gewicht in uw voordeel. Een woonkamervloer, een hal waar zand binnenkomt, een bedrijfsruimte of een terras vraagt om porselein: dichter, harder en ongevoeliger voor vocht en vorst.
In de badkamer ligt het genuanceerder. Op de wanden kunt u beide kanten op, op de douchevloer en de natte zone heeft porselein de voorkeur vanwege de lage wateropname. Let daar ook op de stroefheid: een gepolijste tegel is mooi, maar glad zodra er zeepwater op staat. Vraag altijd naar de stroefheidsklasse als de tegel nat wordt belopen. Meer over de keuze tussen wand en vloer leest u in ons artikel over het verschil tussen wandtegels en vloertegels.
Ligt er vloerverwarming onder, dan presteren beide soorten goed, want keramiek geleidt warmte prettig. Porselein is dan vaak alsnog de logische keuze, omdat de combinatie van opwarmen en afkoelen in de dagelijkse praktijk samengaat met een zwaarder belopen vloer. Het ondervloersysteem en de tegeldikte stemt u af op elkaar.
Op het oog lijken de twee soorten tegenwoordig sterk op elkaar. Deze stappen helpen:
Een dichte tegel neemt geen water uit de lijm op. Dat klinkt gunstig, maar het betekent dat de lijm zijn hechting volledig uit de samenstelling moet halen in plaats van uit het zuigende effect van de tegel. Voor porselein is daarom een lijm met de juiste klasse nodig, aangebracht in volvlakke bedding zodat er geen holtes onder de tegel blijven. Zeker bij grote formaten en bij vloerverwarming is dat belangrijk, omdat holle plekken later tot breuk of loszittende tegels leiden.
Ook het zagen verloopt anders. Porselein is hard en kan bij te veel druk uitbrokkelen aan de rand. Zagen gebeurt met een natzaag en een scherp diamantblad, boringen voor leidingen met een diamantboor en koeling. Gewone keramiek laat zich vaak nog breken met een tegelsnijder. Onderschat die extra tijd niet als u het zelf wilt doen: het aantal pas- en hoekstukken bepaalt in de praktijk het grootste deel van de werkuren.
De ondergrond telt voor beide soorten even zwaar. Een vlakke, draagkrachtige en droge vloer of wand is voorwaarde, inclusief een deugdelijke waterkering in natte zones. Een zware porseleinen tegel op een slappe of ongelijke ondergrond blijft een zwakke vloer, hoe goed de tegel zelf ook is.
Een klein toilet met rechte wanden en standaard formaten is voor een handige doe-het-zelver haalbaar, zeker met gewone keramische wandtegels. Het wordt een ander verhaal bij grootformaat porselein, bij een douchevloer met afschot naar een putje, bij vloerverwarming of bij een vloer die doorloopt van hal naar woonkamer. Daar vallen afwijkingen van een paar millimeter direct op en is herstel kostbaar, omdat een vastgelijmde tegel er niet zomaar uit gaat.
Renovion Groep is een renovatiebedrijf met eigen vakmensen voor onder meer stucwerk, schilderwerk, tegelwerk en timmerwerk. Dat betekent dat voorbereiding en afwerking in één hand blijven: de ondergrond, de eventuele vloerverwarming en het tegelwerk worden op elkaar afgestemd. We werken voor particulieren en bedrijven door heel Nederland, met een vestiging in Arnhem.
Twijfelt u welke tegelsoort bij uw ruimte past? Laat die keuze liever vooraf beoordelen dan achteraf corrigeren. Een vloer ligt er jaren in.
Van badkamer en toilet tot vloeren in woningen en bedrijfspanden: onze tegelzetters kiezen met u de juiste tegel, lijm en opbouw. Lees meer op de pagina tegelwerk of vraag een vrijblijvende offerte aan. Die offerte is 30 dagen geldig en u krijgt binnen 24 uur reactie op uw aanvraag.
Dat kan, maar let op het gewicht. Porselein is zwaarder dan gewone wandtegels, zeker bij grote formaten. De ondergrond moet draagkrachtig zijn en er hoort een lijm bij die geschikt is voor verticaal werk met zware tegels. Bij gipsplaat of een lichte voorzetwand is vooraf controleren verstandig.
Nee, ze zijn vooral anders. Porselein is harder en dichter en daardoor geschikt voor zwaar belaste vloeren en buiten. Voor een wand binnen, waar nauwelijks belasting op staat, voegt die extra hardheid weinig toe en betaalt u wel voor materiaal en verwerkingstijd. De toepassing bepaalt wat de beste keuze is.
De voegmortel zelf is vergelijkbaar, maar de voegbreedte verschilt vaak wel. Gerectificeerd porselein heeft strakke, nagesneden randen en laat een smallere voeg toe. Bij niet-gerectificeerde tegels is een iets bredere voeg nodig om maatverschillen op te vangen. In natte zones en hoeken gebruikt u een elastische kit in plaats van harde voegmortel.
In de praktijk nauwelijks. Beide soorten zijn goed schoon te houden met water en een neutraal reinigingsmiddel. Ongeglazuurd of gepolijst porselein kan gevoeliger zijn voor vlekken en vraagt soms een beschermende behandeling. De voeg is meestal het kwetsbaarste onderdeel, bij beide soorten.
Ja, dat gebeurt vaak: porselein op de vloer en lichtere keramische tegels op de wanden. Let dan wel op kleur en glans, want een geglazuurde wandtegel en een matte vloertegel in dezelfde tint kunnen in het licht toch verschillen. Leg monsters naast elkaar in de ruimte zelf, bij daglicht en bij kunstlicht.
