Het verschil zit vooral in sterkte, slijtvastheid en stroefheid. Een vloertegel moet gewicht, schuren en lopen verdragen en mag niet glad worden als hij nat is; een wandtegel is daar niet op gemaakt en is daarom vaak dunner en lichter. Een vloertegel op de wand kan meestal wel, een wandtegel op de vloer vrijwel nooit.
Van een afstand lijken wandtegels en vloertegels op elkaar: hetzelfde formaat, dezelfde kleur, soms zelfs dezelfde serie uit de showroom. Het onderscheid zit in de opbouw van de tegel. Een vloertegel wordt harder gebakken en is dichter van structuur, waardoor hij meer gewicht draagt en beter tegen schuren kan. Een wandtegel hangt alleen aan de muur en hoeft nauwelijks belasting te dragen; die mag dus poreuzer en dunner zijn.
Dat vertaalt zich in een aantal praktische eigenschappen. Vloertegels zijn gemiddeld dikker, zwaarder en breken minder snel. Wandtegels zijn lichter, makkelijker te snijden en vaak verkrijgbaar met een hoogglanzend of licht gewelfd oppervlak dat op een vloer onveilig of kwetsbaar zou zijn. Ook de waterabsorptie verschilt: veel wandtegels nemen meer vocht op dan vloertegels, wat op een wand geen bezwaar is maar in een natte of koude ruimte op de vloer wel.
Een derde verschil is de maatvoering. Vloertegels worden vaker rechtgeslepen geleverd, zodat ze met een smalle voeg strak tegen elkaar liggen. Wandtegels hebben vaker een licht afgeronde of onregelmatige rand, bedoeld voor een iets bredere voeg. Dat is geen gebrek, maar wel iets om te weten voordat u wand en vloer in dezelfde look wilt laten doorlopen.
Voor een vloer gelden twee eigenschappen die bij een wand nauwelijks meespelen. De eerste is slijtvastheid: hoeveel loopverkeer het oppervlak verdraagt zonder dof of bekrast te raken. Fabrikanten geven dat meestal aan met een klasse-aanduiding. Hoe hoger die klasse, hoe meer verkeer de tegel aankan. Voor een toilet of een slaapkamer volstaat een lagere klasse dan voor een hal, een keuken of een bedrijfsruimte waar de hele dag doorheen gelopen wordt.
De tweede is stroefheid, aangeduid met een R-waarde. Hoe hoger die waarde, hoe meer grip het oppervlak geeft als het nat is. In een inloopdouche of een bedrijfskeuken is dat geen detail maar een veiligheidskwestie. Tegels met meer grip hebben een ruwer oppervlak en vragen daardoor iets meer aandacht bij het schoonmaken. Dat is de afweging die u maakt: spiegelglad en makkelijk schoon, of stroef en veilig.
Er is nog een punt dat vaak vergeten wordt: vorstbestandheid. Een tegel die buiten of in een onverwarmde ruimte ligt, moet weinig water opnemen, anders zet dat water bij vorst uit en springt de tegel kapot. Wandtegels zijn daar in de regel niet geschikt voor. Buiten en in een garage of berging kiest u dus altijd een tegel die daar uitdrukkelijk voor bedoeld is.
Twijfelt u in de showroom of bij een restpartij? Deze punten geven uitsluitsel:
Het verschil houdt niet op bij de tegel zelf. Een wand vraagt een lijm met voldoende standvermogen, zodat de tegels tijdens het uitharden niet zakken. Bij grote of zware tegels op een wand telt bovendien het totale gewicht per vierkante meter: niet elke ondergrond draagt dat zomaar. Op gipsplaat of een pleisterlaag is vooraf controleren verstandig, en in natte zones is een waterdichte afdichting onder de tegels geen luxe maar noodzaak.
Op de vloer speelt vlakheid de hoofdrol. Grote formaten vragen een vlakke ondervloer en volledig ondersteunde tegels; holtes onder de tegel zijn de meest voorkomende oorzaak van tegels die na verloop van tijd loskomen of barsten. In een doucheruimte komt daar afschot bij: het water moet vanzelf naar de afvoer lopen, en dat betekent dat de vloer onder de tegels al op afschot ligt. Dat is werk dat vóór het tegelen gebeurt en achteraf niet meer te corrigeren valt.
Ligt er vloerverwarming onder de tegels, dan hoort daar een flexibele lijm en een flexibele voeg bij, omdat de vloer bij opwarmen en afkoelen werkt. Keramische en porseleinen vloertegels geleiden warmte goed en zijn daarom een logische combinatie met vloerverwarming. Over de keuze tussen keramiek en natuursteen leest u meer in ons artikel over het verschil tussen tegelwerk en natuursteen.
Een rechte wand in een toilet met kleine tegels is voor een handige doe-het-zelver goed te doen, zeker als de ondergrond vlak en droog is. Zelf uitzoeken welke tegel bij welke ruimte past, de hoeveelheid berekenen inclusief snijverlies en alvast nadenken over het legpatroon en de voegkleur scheelt tijd en teleurstelling. Een praktische hulp daarbij is ons artikel over welke voegkleur past bij welke tegel.
Lastiger wordt het bij grote formaten, bij een doucheruimte waar afschot en waterdichting samenkomen, bij een vloer die eerst vlak gemaakt moet worden en bij overgangen tussen wand en vloer die precies in het verband moeten lopen. Daar is de tegel niet het probleem, maar alles eromheen: de voorbereiding, de maatvoering en de volgorde van het werk. Een fout in de ondergrond komt pas maanden later naar buiten, en dan ligt alles er al op.
Twijfelt u welke tegel geschikt is voor uw situatie, of weet u niet of uw ondervloer het aankan? Laat het dan eerst beoordelen. Een half uur meedenken vooraf voorkomt dat u een vloer twee keer moet laten leggen.
Van badkamer en toilet tot vloeren in woning of bedrijfspand: onze tegelzetters kijken eerst naar de ondergrond en adviseren daarna over tegel, lijm en voeg. Lees meer over onze werkwijze op de pagina tegelwerk of plan een vrijblijvend adviesgesprek van 30 minuten. Op een aanvraag krijgt u binnen 24 uur reactie en een offerte is 30 dagen geldig.
Meestal wel. Een vloertegel is sterker dan nodig voor een wand, dus technisch is er geen bezwaar. Let wel op het gewicht per vierkante meter in combinatie met de ondergrond en kies een lijm met voldoende standvermogen. Bij grote formaten is tijdelijke ondersteuning tijdens het uitharden verstandig.
Een wandtegel is niet gemaakt om belasting en schuren te verdragen. Hij kan breken onder puntbelasting, het glazuur slijt dof en het oppervlak wordt glad zodra het nat is. Daarnaast neemt een wandtegel vaak meer vocht op, wat in een natte of koude ruimte tot problemen leidt.
Op de douchevloer kiest u een tegel met voldoende stroefheid, zodat hij nat niet glad wordt. Kleinere formaten of mozaïek volgen het afschot naar de afvoer beter dan grote platen. Op de wand heeft u meer vrijheid: daar telt vooral het beeld en hoe makkelijk het oppervlak schoon te houden is.
Dat hoeft niet, maar een rustig beeld ontstaat als de voegbreedte en voegkleur op elkaar zijn afgestemd. Houd er rekening mee dat wandtegels vaak een iets bredere voeg vragen dan rechtgeslepen vloertegels. In natte zones en bij hoeken gebruikt u geen harde voeg maar een elastische kitnaad.
Reken naast de netto oppervlakte altijd op snijverlies. Bij een recht legverband is dat beperkt, bij een diagonaal patroon of visgraat loopt het op. Bestel ook wat extra voor later herstel: een tegel uit dezelfde partij heeft precies dezelfde kleurnuance, een nabestelling vaak niet.
