Mozaïektegels zijn kleine tegeltjes die op een matje zitten, meestal in vellen van ongeveer 30 bij 30 centimeter, terwijl gewone tegels los en per stuk worden gelegd. Het grootste praktische verschil zit in het aantal voegen: mozaïek heeft er veel meer, wat meer grip en meer vormvrijheid geeft, maar ook meer werk en meer onderhoud. Welke keuze past, hangt vooral af van de ruimte en van de plek waar de tegel komt.
Mozaïek is geen apart materiaal, maar een formaat. Het gaat om kleine tegeltjes, vaak tussen de twee en tien centimeter, die in de fabriek op een drager zijn bevestigd. Die drager is meestal een kunststof netweefsel aan de achterkant, soms een papieren vel aan de voorkant dat u na het zetten losweekt. U legt dus niet honderd losse steentjes, maar een vel waarop de onderlinge voegen al op maat staan.
Mozaïek bestaat in vrijwel dezelfde materialen als grotere tegels: keramiek, porselein, glas, natuursteen en soms metaal of composiet. De vormen lopen uiteen van klassiek vierkant tot hexagon, visgraat, kiezel en langwerpige staafjes. Doordat de vellen flexibel zijn, kunt u ze knippen en in bochten leggen. Dat is precies waarom mozaïek zo vaak terugkomt op een douchevloer met afschot, rond een nis of op een afgeronde wand.
Met gewone tegels bedoelen de meeste mensen de losse formaten vanaf ongeveer 20 bij 20 centimeter tot de grootformaatplaten van een meter of meer. Die legt de tegelzetter stuk voor stuk, met kruisjes of afstandhouders voor de voeg. Hoe groter het formaat, hoe minder voegen, maar ook hoe strakker de ondergrond moet zijn.
De belangrijkste punten waarop mozaïek en gewone tegels van elkaar afwijken:
In de praktijk is het zelden het een of het ander. De meeste badkamers combineren: grote tegels op de wanden en de vloer voor rust en onderhoudsgemak, en mozaïek op de plekken waar dat functioneel of decoratief iets toevoegt. Denk aan de douchevloer met afschot naar de afvoer, de achterwand van een nis, een band achter de wastafel of een vloer in een klein toilet.
Op een douchevloer is mozaïek om twee redenen praktisch. Het afschot naar de put loopt vaak uit meerdere richtingen, en kleine tegeltjes volgen die vlakken zonder zaagwerk. Daarnaast levert de dichte voegverdeling extra grip bij natte voeten. Let wel op de slipklasse die de fabrikant opgeeft; glasmozaïek en gepolijst natuursteen zijn glad en horen niet op een natte vloer.
Voor een woonkeuken of een grote badkamervloer kiest u meestal juist een groter formaat. Minder voegen betekent een rustiger beeld, minder onderhoud en een vloer die zich beter laat combineren met vloerverwarming. Welk formaat waar hoort heeft ook met belasting te maken; het onderscheid tussen wandtegels en vloertegels blijft daarbij gewoon gelden, ook voor mozaïek.
Mozaïek stelt andere eisen aan de verwerking. De lijm wordt dunner opgezet en met een fijnere lijmkam aangebracht, zodat er geen lijm door de voegen omhoog perst. Bij glasmozaïek is de lijmkleur bovendien zichtbaar door het materiaal heen, dus wordt daar meestal witte lijm gebruikt. Het vel moet met een rubberen plank gelijkmatig worden aangedrukt, zodat alle steentjes in één vlak liggen en er geen holtes achterblijven.
Daarna volgt het voegen, en dat is bij mozaïek het grootste deel van het werk. Omdat er zoveel voeglengte is, loopt de hoeveelheid voegmateriaal flink op en moet het vlak in korte stukken worden gewassen voordat de voeg aantrekt. Natuursteenmozaïek vraagt vaak eerst een impregneermiddel, anders trekt de voegkleur in de steen. Welke tint u het best kiest leest u in ons artikel over welke voegkleur bij welke tegel past; bij mozaïek bepaalt die kleur sterker dan elders het hele eindbeeld.
In het onderhoud is het verschil beperkt zolang het werk goed is uitgevoerd. Een volledig gevulde, gladde voeg houdt weinig vuil vast. Problemen ontstaan vooral bij holle of te droog afgewerkte voegen, want daar grijpt kalkaanslag zich in vast. Spoel een mozaïekvloer in de douche na gebruik kort af en maak hem schoon met een pH-neutraal middel; agressieve ontkalkers tasten voeg en natuursteen aan.
Een rechte wand met mozaïek achter een wastafel is voor een handige doe-het-zelver haalbaar, mits de ondergrond vlak en draagkrachtig is. Het wordt lastiger zodra er afschot, een afvoerput, hoeken of een combinatie met grote tegels in het spel komt. Daar bepaalt de uitzetting van het vlak waar de vellen beginnen, zodat u niet eindigt met een rij halve steentjes in het zicht. Ook de waterdichte laag onder het tegelwerk luistert nauw; een fout daarin ziet u pas maanden later terug in de muur eronder.
Renovion Groep werkt met eigen vakmensen en voert tegelwerk uit in badkamers, toiletten en op vloeren, voor particulieren en bedrijven door heel Nederland, vanuit onze vestiging in Arnhem. Omdat ook stucwerk, timmerwerk en vloerverwarming onder hetzelfde dak zitten, kan de voorbereiding van de ondergrond en de afwerking eromheen in één planning worden meegenomen. Wat we doen en hoe we het aanpakken leest u op de pagina over tegelwerk.
Twijfelt u tussen mozaïek en een groter formaat voor uw badkamer? Leg uw plattegrond en uw tegelkeuze naast elkaar en laat meekijken voordat u materiaal bestelt. Een kort gesprek vooraf voorkomt dat u later een vlak moet openbreken omdat de maatvoering niet uitkomt.
Van mozaïek op een douchevloer tot grootformaat tegels op wand en vloer: onze tegelzetters bepalen samen met u de indeling, de voeg en de opbouw van de ondergrond. Bekijk onze werkwijze op de pagina tegelwerk of plan een vrijblijvend adviesgesprek van 30 minuten. Een offerte is 30 dagen geldig en u krijgt binnen 24 uur reactie op uw aanvraag.
Nee. De vele voegen geven extra grip, maar het materiaal zelf bepaalt de slipweerstand. Glasmozaïek en gepolijste natuursteen blijven glad als ze nat zijn. Kijk naar de slipklasse die de fabrikant bij de tegel vermeldt en kies voor een natte vloer bewust een mat of licht gestructureerd oppervlak.
Omdat er per vierkante meter veel meer handelingen in zitten. Elk vel moet exact uitgelijnd worden op de vellen ernaast, losse steentjes worden bijgesteld en het voegen vraagt aanzienlijk meer materiaal en meer waskracht. Reken er daarom op dat een mozaïekvlak per vierkante meter arbeidsintensiever is dan hetzelfde oppervlak in een groter formaat.
Dat kan goed en gebeurt vaak. Let wel op het hoogteverschil: mozaïek is meestal dunner dan een grote tegel, dus moet de lijmlaag of de ondergrond ter plekke worden gecompenseerd zodat beide vlakken gelijk uitkomen. Een profiel of een nette aansluiting in een binnenhoek maakt de overgang rustig.
Spoel de douche na gebruik kort af en trek de wand droog, dan krijgt kalk weinig kans. Maak het vlak schoon met een pH-neutraal reinigingsmiddel en een zachte borstel. Vermijd sterke zuren en agressieve ontkalkers: die vreten de voeg aan en beschadigen natuursteen. Zit er al hardnekkige aanslag, laat een geschikt middel dan even inwerken in plaats van hard te schuren.
Ja. Mozaïek volgt de ondergrond, dus een bolling of holte blijft zichtbaar in het oppervlak. Grote tegels overbruggen kleine oneffenheden wel, maar gaan bij een scheve wand juist hol staan of botsen in de hoek. In beide gevallen loont het om de wand of vloer eerst vlak te maken voordat de eerste tegel wordt gezet.
