hoe vaak moet buitenschilderwerk worden gedaan?

waarom er geen vast aantal jaren bestaat.

Buitenschilderwerk is geen cosmetische laag, maar een beschermlaag. De verf houdt regen, vocht en uv-straling weg van het hout eronder. Zolang die laag gesloten en elastisch is, doet hij zijn werk. Zodra hij scheurtjes krijgt, verpoedert of op hoeken loslaat, komt er vocht achter en begint het hout te werken. Vanaf dat moment telt elke natte maand mee.

Daarom geeft niemand een harde einddatum. Twee identieke woningen in dezelfde straat kunnen jaren verschillen, simpelweg omdat de ene een flinke dakoverstek heeft en de andere niet. Zon en slagregen zijn de twee grootste slijters. Een kozijn dat de hele middag in de volle zon staat en daarna afkoelt, zet uit en krimpt dagelijks. Die beweging trekt op den duur aan de verflaag.

Een werkbare benadering: reken op een cyclus van ongeveer vijf jaar voor geschilderd hout, loop het schilderwerk elk voorjaar even na en schuif de beurt naar voren of naar achteren op basis van wat u ziet. Kleine plekken tussentijds bijwerken verlengt de levensduur van de hele cyclus aanzienlijk.

waar de termijn van afhangt.

Deze factoren bepalen of u aan de korte of de lange kant van de cyclus zit:

• Windrichting. De zuid- en westgevel krijgen de meeste zon en slagregen te verwerken en zijn vrijwel altijd als eerste aan de beurt.
• Beschutting. Onder een ruime dakoverstek of een balkon gaat verf merkbaar langer mee dan op een kale, onbeschutte gevel.
• Ondergrond. Hout vraagt de meeste aandacht. Kunststof en aluminium hoeven in principe niet geschilderd te worden. Metselwerk en stucgevels hebben een eigen, meestal langere cyclus.
• Kleur. Donkere kleuren nemen meer warmte op, worden heter in de zon en verouderen daardoor doorgaans sneller dan lichte tinten.
• Kwaliteit van de vorige beurt. Verf die ooit op een vochtige of slecht geschuurde ondergrond is aangebracht, laat jaren eerder los.
• Omgeving. Aan de kust, langs een drukke weg of onder bomen krijgt de laag meer zout, vuil en groene aanslag te verduren.

zo ziet u dat het tijd is.

Loop één keer per jaar, bij voorkeur in het vroege voorjaar, rustig om de woning heen. Neem een schroevendraaier of een stevige sleutel mee en kijk vooral naar de plekken waar water blijft staan: onderdorpels, de onderkant van draaiende delen, hoeken van kozijnen en de aansluiting tussen glas en hout.

Signalen die om actie vragen:

• De verf is dof en krijtachtig: veegt u er met een donkere doek over, dan blijft er poeder achter.
• Fijne haarscheurtjes in de laag, vaak eerst op de kopse kanten van het hout.
• Blaasjes, bladders of plekken waar de verf als een velletje loslaat.
• Donkere verkleuring of een zachte, sponsachtige plek in de onderdorpel. Zakt een schroevendraaier er zonder kracht in, dan is er sprake van houtrot.
• Open naden bij de beglazingskit of bij de aansluiting van kozijn op metselwerk.

Vindt u zachte plekken, wacht dan niet tot de geplande beurt. Houtrot breidt zich uit zolang het vocht kan blijven zitten, en reparatie van een enkel stuk hout is altijd goedkoper dan vervanging van een heel kozijn. In ons artikel over het herkennen van houtrot in kozijnen leest u waar u precies op let.

het juiste moment in het jaar.

Buiten schilderen vraagt droog hout en redelijke temperaturen. Het seizoen loopt in de praktijk van het late voorjaar tot in de vroege herfst. Te koud is lastig omdat de verf dan traag of onvolledig doorhardt, te heet in de volle zon is net zo onhandig: de laag droogt dan aan de buitenkant dicht voordat hij goed is uitgevloeid, wat strepen geeft.

Let ook op de luchtvochtigheid en op condens. Vroeg in de ochtend en laat op de avond kan er dauw op het werk slaan, zeker in het najaar. Een geschilderd vlak dat nog nat is als het 's avonds afkoelt, krijgt een matte waas of blijft plakkerig. Werk daarom de zon voor of achterna: begin op de oostkant en schuif in de loop van de dag mee naar het westen.

Het vochtgehalte van het hout is het laatste ijkpunt. Na een natte periode heeft hout dagen nodig om terug te drogen. Verf op klam hout sluit het vocht op en laat binnen een paar seizoenen weer los. Een vakman meet dat met een vochtmeter in plaats van op gevoel.

wat u zelf kunt doen, en wanneer niet.

Een deel van het onderhoud is prima zelf te doen en verlengt de cyclus echt. Denk aan het schoonmaken van kozijnen en gevelhout met water en een milde reiniger, groene aanslag wegnemen, en kleine beschadigingen in de verflaag bijwerken voordat er vocht in trekt. Ook het vrij houden van onderdorpels van bladeren en vuil scheelt jaren.

Een volledige beurt in eigen beheer vraagt meer. De route is in grote lijnen:

• Reinigen en ontvetten, daarna loszittende verf verwijderen tot op een vaste ondergrond.
• Houtrot uitfrezen en herstellen, kale plekken grondig behandelen en naden opnieuw kitten.
• Schuren, stofvrij maken en op kale delen een grondlaag aanbrengen.
• Afwerken in twee lagen, met voldoende droogtijd tussen de lagen en licht tussenschuren.

Niet zelf doen zou ik adviseren bij werk op hoogte, bij gevels waar een steiger of hoogwerker nodig is, en bij houtrot die dieper zit dan een paar millimeter. Ook bij een gevel die al meerdere keren is overgeschilderd kan de totale laagdikte te groot worden; dan is het verstandiger de oude opbouw deels te verwijderen. Dat is specialistisch werk.

veelgestelde vragen

over onderhoud van buitenschilderwerk.